ul. Berezyńska 39 lok. 40 Warszawa, Polska
+48 794612364
psychoterracognita@gmail.com

Co to jest model poznawczy?

Co to jest model poznawczy?

 

Prędzej czy później, na sesji z terapeutą poznawczo-behawioralnym usłyszysz o modelu poznawczym. Co to jest i dlaczego jest tak istotne? Niniejszy artykuł ma za zadanie zwięźle odpowiedzieć na to pytanie.

Wyobraź sobie, że wracasz o północy do domu, przekręcasz klucz w zamku, uchylasz drzwi i słyszysz szmer, potem rumor, przez Twoją głową przebiega myśl: „Złodziej!” Co czujesz? Czy jest to lęk? Paniczny strach? Jak się zachowujesz? Wpadasz w odrętwienie? Uciekasz? Czy Twoje tętno przyspiesza? Pocisz się? Dzwonisz na policję? Wzywasz pomocy?
A teraz wyobraź sobie, że wracasz o północy do domu, przekręcasz klucz w zamku, uchylasz drzwi i słyszysz szmer, potem rumor, przez Twoją głową przebiega myśl: „O nie, Puszek znowu poluje na myszy i zdewastuje połowę kuchni”. Co czujesz tym razem? Nic? Złość? Zniechęcenie? Spokój? Jak się zachowujesz? Czy Twoje tętno przyspiesza? Zgaduję, że nie, a Twoje zachowanie to wejście do mieszkania, przywołanie kota do porządku i naprawienie szkód.

Dostrzegłeś co pokazują te przykłady? Jedna i ta sama sytuacja, może wywołać przynajmniej dwa różne rodzaje myśli, prowadzące do różnych zachowań, emocji i doznań z ciała. Innymi słowy, to jak interpretujemy sytuację, co o niej myślimy, wpływa na to jak się czujemy i jak się zachowujemy – to właśnie jest sedno modelu poznawczego, bardzo istotnego założenia terapii poznawczo-behawioralnej. Za przykład posłużył hałas w mieszkaniu, ale możemy wziąć na warsztat także ziewanie uczestników szkolenia, które prowadzisz i dwa rodzaje myśli, które mogą się wtedy pojawić: „jestem nudna” lub „dziś mamy sobotę, uczestniczka może być zmęczona tygodniem pracy, może pracowała wczoraj do późna”, albo szybsze bicie serca podczas wchodzenia po schodach i myśli: „zaraz dostanę zawału!” lub „tyle schodów to spory wysiłek, krew szybciej krąży, dotleniam się”. Spróbuj pomyśleć o tym jakie emocje i zachowania towarzyszyłyby każdej z wymienionych myśli w danych sytuacjach.

Model poznawczy ma za zadanie ujęcie właśnie tego, że to nie sytuacje czy ludzie wywołują w nas uczucia, powodują złe samopoczucie czy bezpośrednio prowokują zachowania. Chodzi o pokazanie bezpośredniego wpływu, jaki nasze myślenie o nich, ma na nasze zachowania i emocje. Z takiego ujęcia sprawy wynika, że zmiana myślenia, pomaga zmienić to, jak się czujemy. Nie chodzi tu o tzw. myślenie pozytywne („hip hip hurra!”), a raczej o próbę realnego spojrzenia na sytuację w jakiej się znajdujemy, rzetelnej oceny trafności myśli, oceny tego czy nie wpadamy w tzw. skrzywienia poznawcze.

 

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *